Rusya`nın ihracat engeli aşılamadı

Çarşamba , 3 Eylül 2008 Haber

Rusya`nın ihracat engeli aşılamadı

Rusya ile yaşanan gümrük krizi İstanbul'da Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'la da konuşuldu ancak somut bir sonuç çıkmadı. Lavrov, Türk muhatabı Ali Babacan'a Moskova'ya döner dönmez konuyu Başbakan Vladimir Putin ile görüşme sözü verdi.

CNNTURK

Önce Rusya gümrüklerde Türk mallarına zorluk çıkarmaya başladı. Arkasından Türkiye'nin tepkisi geldi. Dış Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, Kısasa kısas, bize ne yapılırsa biz de aynısını yapacağız dedi.

Ancak Bakanlar Kurulu'nda reddedilince bu tehdidin arkası gelmedi. Bir yanda Türk malları Rus gümrüklerinde bekletiliyor. Diğer yanda Ankara sorunu diplomasiyle çözmeye çalışıyor.

Konu Kafkaslar'daki kriz için İstanbul'a gelen Rus Dışişleri Bakanı Lavrov'un da gündemindeydi.

Dışişleri Bakanı Ali Babacan, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve heyet üyelerini Türkiye'de görmekten büyük mutluluk duyduğunu belirterek, Türkiye ve Rusya dost iki ülkedir. İlişkilerimize koymuş olduğumuz hedef çok boyutlu geliştirilmiş bir ortaklıktır dedi.

Rusya'yı yalnızca komşu ve dost bir ülke olarak değil, aynı zamanda Türkiye'nin ticaret ve enerji alanlarında başlıca ortaklarından biri olarak görmekteyiz diyen Babacan, Son dönemde ortaya çıkan Rus gümrüklerinde Türk mallarının uzun süre incelemeye tabi tutulması sonucunda yaşanan gecikmelerden kaynaklanan sorunu da değerli dostumla samimi ve yapıcı bir yaklaşımla ele aldık dedi.

Babacan, sorunun Rus tarafından bekledikleri esneklik ve işbirliği yaklaşımı sayesinde aşılacağına inandıklarını belirtti.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise, Türkiye ile Rusya arasındaki ticaret hacminin hızla arttığını belirterek, Periyodik olarak fiili bazı sorunlar çıkabiliyor. Söz konusu olan birçok ülke Rusya gümrük mevzuatını ihlal etti. Gümrük idaresi daha katı tedbirler almak zorunda kaldı diye konuştu.

Burada Türklere karşı bir ayrımcılığın olmadığını söyleyen Lavrov, Türkiye ile ticareti devam ettirmekten yanayız. Bizim gümrük yöneticilerimiz arasında yapılan görüşmelerde somut yaklaşımlar değerlendirildi. Bizim gümrük idaremiz Türk mallarını basitleştirilmiş yöntemle Rusya'ya ihraç edilmesi yönünde teklifte bulundu. Halihazırda hava yolu taşımacılığıyla ilgili bir pilot uygulama var. Bir an evvel bu basitleştirilmiş gümrük düzenine geçebiliriz. Sayın Bakan ile de konuştuk. Bizim gümrük idarecilerimiz en kısa zamanda görüşmeler yapacak ve bu sorununuzu halledecektir dedi.

Rusya'nın ABD ile ticaretinde ise herhangi bir siyasi yaklaşımın olmadığını belirten Lavrov, dönemsel olarak özellikle et ve tarım ürünleri gibi gönderilen malların kalitesiyle ilgili sorunların çıktığını, ürünlerin standartlara uygun olmamasıyla çıkan sorunların bazı diğer ülkelerle de yaşandığını söyledi.

Lavrov, geçen sene et ürünlerinin kalitesi konusunda ABD'nin uyarıldığını, bir yıl içinde hiçbir şey yapılmadığını gördüklerini ve bu durum düzelinceye kadar ABD'den et ürünleri almamaya karar verdiklerini kaydetti.

Türkiye ile ticarette basitleştirilmiş gümrük düzeninin içeriğinin ne olduğuna ilişkin bir soru üzerine Lavrov, kendisinin gümrük uzmanı olmadığını ifade ederek, Rusya gümrük idaresi uzmanları Türk meslektaşlarıyla birlikte konuyu profesyonel olarak ele alıyorlar ve bu sürece dışişlerinin bir müdahalesi olmayacaktır. Çünkü bu konuyu siyasileştirmek olacaktır. Bir sorun olduğunda biz ilgili makamlara bu sorunu bir an evvel çözmeleri konusunda talimat veriyoruz diye konuştu.

İşte petrol ve euroyu geriletecek oyun

Çarşamba , 3 Eylül 2008

İşte petrol ve euroyu geriletecek oyun

Kerem ALKİN / REFERANS GAZETESİ

Siyasi İstikrar Endeksi'ni yayınlamakta olan ve isabetli değerlendirmeleriyle tanınan S Bilişim Danışmalık tarafından 28 Ağustos'ta acil koduyla yayınlanan rapor, 13 Ağustos'taki başlığımızı teyit eden bir uluslararası siyasi analize yer verdi.

Buna göre, Birleşmiş Milletler'in desteğini almadan Irak'a giren ABD'nin uluslararası ekonomi-politik arenada neden olduğu kargaşa, kademeli olarak, başta petrol olmak üzere tüm emtia fiyatlarında ciddi yükselmelere neden oldu ve emtia fiyatlarının patlamasından doğan uluslararası likiditeyle Körfez Ülkeleri ve Rusya olağanüstü bir birikim elde ettiler.

Hem Körfez ülkeleri, hem de Rusya Federasyonu için 1. ve 2. kuşak komşu ülke konumunda olan Türkiye ise, gerek ihracatının giderek artan bir bölümünü bu ülkelere yaparak, gerekse de söz konusu iki coğrafik bölgeden daha fazla turist ağırlayarak, son 4 yıldır yakın coğrafyasındaki biriken değerden nemalandı.

Malum, Körfez ülkelerinin ve Rusya'nın, Güney Doğu Asya'da ise Çin ve Singapur'un birikimleri 3 trilyon doları aşan bir birikimi temsil eden Sovereign Wealth Fundsları, yani Devlet Yatırım Fonları'nı gündemin başına taşıdı. Ancak, ABD başkanlık seçimi yaklaşırken, küresel oyunun içeriği değişiyor, gözüküyor.

ABD Irak'tan çekiliyor

ABD başkanlık seçimi yaklaşırken, Bush yönetiminin Cumhuriyetçi Parti başkan adayı McCain'e destek olmak amacıyla, ABD askeri gücünün belirli bir bölümünü kademeli olarak Irak'tan çekecek bir planı hayata geçirmekte olduğu yönündeki değerlendirmeler yoğunlaşıyor.

S Bilişim Danışmalık'ın raporu da bu noktada oluşan riske işaret etmekte. ABD Dışişleri Bakanı Rice'ın son Irak ziyareti esnasında hiç Türkiye'ye uğramaması, Türkiye ile bir fikir alışverişi yapılmadan belirli bir planın yürürlüğe girdiği izlenimini güçlendiriyor.

Bununla birlikte, Genel Kurmay Başkanı Orgeneral Başbuğ'un konuşmasındaki kimi cümleler, ABD ile bir fikir alışverişinin de varlığına işaret etmekte. Sonuç olarak, Irak'ın Sünni ağırlıklı en önemli eyaleti Ambar'ın yönetiminin ve güvenliğinin törenle ABD güçlerinden Merkezi Irak Yönetimi'ne devri önemli bir gelişme.

Ve, bu süreçte, ABD askeri gücünün çekilme planı ve Irak'ın yönetiminin devir süreci nasıl işleyecek? Türkiye kiminle muhatap olacak? Irak Yönetimi'nde Sünni'lerin konumu güçlendirilmeden, Şii ve Kürt ağırlıklı bir yönetim, düzeni ve istikrarı sağlayabilecek mi?

Rusya'nın geliri azalabilir

Bu durumda, küresel petrol fiyatlarının seyri açısından, Irak'ın konumu kritik önem arz ediyor. ABD yönetiminin yeni oyun kurgusuna yönelik değerlendirme ve spekülasyonlar yoğunlaşırken, dünya petrol arzı açısından zayıf halka konumundaki Irak'ta, farklı mezhepler arasında diyalog oluşturulabilirse ve ABD'nin ülke güvenliğini kademeli olarak devretme süreci, bölgesel gerginlikleri azaltırsa, Irak'ın dünya petrol üretimine katkısının artması, Körfez Ülkeleri ve Rusya açısından, son 4 yıldır petrolden kazanılan parayı dizginleyecektir.

Kaldı ki, Irak'ın petrol üretiminin ve ihracatının artması, petrolün varil fiyatını da düşürecektir. Bu durumda, Ankara, birkaç soruya cevap bulmak durumunda.

ABD yönetimi, Irak'taki stratejisine yönelik süreci ne ölçüde bir detaylandırmayla Türkiye ile paylaşacak? ABD'nin olası yeni oyun kurgusuna yönelik olarak, Türkiye siyasi ve ekonomik boyutta kendini kimi sürprizlere hazırlamalı mı? Ve, ABD'nin olası yeni oyun kurgusu, Rusya'nın ve Körfez ülkelerinin yer altı zenginliklerinden elde ettikleri gelirlerin azalmasına bağlı olarak, Türkiye açısından da bölgesel likidite birikiminden yararlanma imkanlarını zayıflatacak mı?

Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin verileri, daralan Avrupa Birliği pazarına, Körfez ülkelerinin ve Rusya'nın artan bir tempoda alternatif oluşturduğunu göstermekte. Ancak, söz konusu ülkelerin ihracat gelirlerinde bir daralma gözlenirse, bu ülkelerin Türkiye'den gerçekleştirdikleri ithalat da olumsuz yönde etkilenebilir.

Paritedeki gerileme sürer

Temmuz ve ağustos aylarında kaleme aldığımız yazılarda, petrol fiyatlarında 104-98 dolar aralığına kadar bir düzeltmenin mümkün olduğunu ifade etmiştik.

İşin ilginç yanı, OPEC Genel Sekreteri'nin doların değeriyle petrol fiyatı arasındaki ilişkiye yönelik olarak kurguladığı formül tersine çalışmaya başladı. Yani, petrol fiyatları geriliyor ve geriledikçe de, euro-dolar paritesini de kendisiyle birlikte aşağı çekiyor.

Bu satırları yazarken, petrol fiyatı 110 dolardan 106 dolara kadar geldi ve paritede 1.4520 destek noktası kırıldı. Petrol 110 doların altına sarkarsa paritenin 1.44 dolara kadar gerileyeceği belirtmiştik. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Trichet'in yarın yapacağı açıklamalar ve petrolün 104-98 dolar aralığına girmesi, paritenin de yönünü belirleyecek.

Gümrükte kırmızı hat tartışması

Devlet Bakanı Kürşat Tüzmen'in Rus mallarının gümrükte kırmızı hatta alındığını açıklamasına karşın Devlet Bakanı Çiçek'ten tersi yönde bir açıklama geldi. Bakan Çiçek, Bakanlar Kurulu toplantısı sonrasında yaptığı açıklamada, normal uygulama devam ediyor dedi.

HÜRRİYET

Bakan Çiçek, şunları söyledi:

Sıkıntının ortadan kaldırılması için görüşmeler sürdürülüyor. Yarın Rus Dışişleri Bakanı gelecek. Bu konu gündeme alınacak. Bakan Tüzmen'in bu olumsuz gelişmeler karşısında tedbir alınmasına yönelik talebi söz kosunu oldu. Bakanlar Kurulu'nda değerlendirildi ama bu konuda olumsuz bir karar almadık. Biz ilişkilerin iyi şekilde ilerlemesini istiyoruz.dedi.

Çiçek,Bakan Tüzmen'in teklifi kabul edilmedi dediniz. Rus mallarına yönelik kırmızı hat söz konusu değil mi? sorusuna şöyle yanıt verdi:

Normal uygulama devam ediyor. Biz sorunun çözümü için değişik girişimler yapıyoruz. Yarın Dışişleri Bakanları gelecek.Bu konuları görüşme imkanı olacak. Biz sorunun yarın çözülmesini istiyoruz. Tüzmen talebini iletti ama biz ona olumlu cevap vermedik.

TÜZMEN KIRMIZI HATTA ALIYORUZ DEMİŞTİ

Öte yandan Çin'deki temaslarını sürdüren Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, sabah yaptığı açıklamada, Rusya'nın Türk ürünlerinin içinde bulunduğu TIR'ları gümrük kapılarında bekletmesiyle başlayan gerginlik sonrasında, Türkiye'nin de Rus ürünlerini bugünden itibaren kırmızı hatta aldığını açıklamıştı.

Tüzmen, şöyle konuştu:

Rusya ile yaşanan sıkıntı sürüyor. Bu ülke ile 38 milyar dolar ticaret hacmi hedefliyoruz. Geçen yıl 27 milyar dolardı. Türk ihraç ürünlerine yapılan nedenini anlamadığımız engellemelerin karşılığını vermek zorunda kaldık ve istemeye istemeye önlem aldık. Mütekabiliyet esasına göre davranıyoruz. Rusya'dan gelen malları kırmızı hatta alıyoruz, biz de onlar gibi muamele edeceğiz.